Lavanta Fidesi Dikimi

Lavanta fidelerinin tarlaya dikim ayları, İlkbahar ayları (Nisan, Mayıs) ve Sonbahar aylarıdır (Ekim, Kasım). Bazı bölgelerimizde (Ege bölgesi gibi) Aralık ayında da dikim yapılabilmektedir. Özellikle sonbahar aylarında lavanta fidesi dikimi yapılırsa, kış boyunca yağan kar ve yağmur sularını depolar ve yazın sulamaya ihtiyaç kalmaz. Bitkide iyi bir çiçeklenmenin olması için kış aylarında soğuğa maruz kalmalıdır. İlkbahar aylarında dikim yapılan bölgelerde eğer hava sıcaklıkları yaz aylarında çok yüksek seyrediyorsa, 1 veya 2 defa sulama yapılabilir.

Lavandula angustifolia ve intermedia cinsi lavanta fidelerinin dikim mesafeleri farklıdır.

Aşağıda dikim öncesi tarlanın hazırlanması, Lavandula angustifolia cinsi lavanta fidesinin tarlaya dikim öncesi hazırlanması ve dikilmesi ile ilgili bilgiler yer almaktadır.

Tarlanın hazırlanması; Büyük parçalar kalmayana kadar toprak sürülür. 140 cm arayla toprakta karık (15 cm derinliğinde çizgi) açılır. Bu karık mutlaka suyun akış yönüne göre (aşağı doğru) açılmalı, fideler bu yönde dikilmelidir. Aksi halde, fide diplerinde oluşacak göllenme, kök çürümesine sebep olur.

Fidelerin hazırlanması; Fidelerin saçak kökleri ve odunsu köklerin yarısı kesilir. Bu işleme bitki uyandırması denilmektedir.

Fidelerin dikilmesi; 3-4 cm çapında, 15-20 cm uzunluğunda bir kazık yardımıyla, karık yan duvarında 15-20 cm kadar açılan deliğin içerisine, fideler kökleri hava almayacak şekilde dikilir. Fidelerin arası 35 cm, sıra araları ise 140 cm olması, ideal dikim şeklidir. Dikkat edilmesi gereken en önemli husus, köklerin toprağa açılan delikte bükülmemesi ve köklerin hava almamasıdır.

Fidelerin dikim işlemi tamamlandıktan sonra, fide diplerine 100 gr kadar (1 avuç) gübre, 1 lt kadar can suyu verilmelidir.

Eğer fide dikme makinesi ile dikim yapılıyorsa, mutlaka fide köklerinin toprağa hava almayacak şekilde gömüldüğünden emin olun.

Dikkat edilmesi gereken hususlar;

Fazla sulama veya tarlada yapılan yanlış drenaj, fidelerde kök çürümesine ve mantar oluşmasına sebebiyet verebilir.

Lavanta fideleri ilk dikildiğinde fide diplerine atılacak 1 avuç gübre (150-200 gr kadar), lavanta fidelerinin köklerinin toprağa daha sağlam tutunmasını sağlar. (Tarlanın her yerine gübre atarsanız, yabancı otlarla baş etmeniz zorlaşacaktır) Solucan gübresi veya temiz yanmış koyun gübresi kullanmanızı tavsiye ediyoruz. Özellikle yanmış koyun gübresi alırken dikkat edilmelidir. İçerisinde zararlı böcek larvaları olabilir. Bu larvaları tarlanıza taşımak istemezsiniz. Bu nedenle gübre üretimini profesyonel olarak yapan firmalardan gübre almanızı öneriyoruz.

Zirai ilaçlar kullanmaktan kesinlikle kaçınılmalıdır. Fidelerin çabuk büyümesi için veya yabancı otların çıkmasını engellemek için,  bazı lavanta üreticileri, zirai ilaç kullanmaktalar. Fakat bilinmelidir ki, zirai ilaçların kalıntıları, elde edilen uçucu yağın içerisinde de çıkacaktır. İnsan sağlığı için çok sakıncalıdır. Lavanta uçucu yağı satın almak isteyen firmalar, uçucu yağın içerisinde ilaç kalıntısı olup olmadığını öğrenmek için, pestisit (ilaç) testi isterler.

Önemli: En az 15 yıl süresince aynı fideden mahsul alınacağı için, başlangıçta tarlanın doğru hazırlanması, fidelerin dikim öncesi hazırlanması, fidelerin doğru bir biçimde tarlaya dikilmesi gibi aşamalar çok önemlidir. Hatalı uygulamaların geriye dönüşü olmayacağı için, kaliteli ve verimli mahsul alımında sıkıntı yaşanabilir.

Lavanta tarlasının, aylık rutin bakımı ise şöyledir;

İlk Yıl; tarlanızda yabancı ot temizliği ve fidelerin diplerinin çapalanması gereklidir. Tarlanızda lavanta fidesi haricinde bitki olmamalı. Fide diplerinin çapalanması, yabancı ot temizliği için işçi masrafları, gideriniz olacaktır. İlk yıl, lavanta fideleri henüz küçük olması sebebiyle az miktarda çiçek alabilirsiniz. Fakat mutlaka çiçekler sap diplerinden kesilerek hasat yapılmalıdır. Bu bir anlamda budama yapmaktır ve fidelerin bir sonraki yıl gelişmesi için çok önemlidir. Topladığınız çiçeklerin yağ analizi yaptırıp yağ kalitesini öğrenebilirsiniz.

2. Yıl; yabancı ot temizliği ve fide dipleri çapalama işlemlerine devam etmelisiniz. Sonbahar aylarında fide diplerine gübre atılması, fidelerin iyi bir gelişim göstermesini sağlar.

3. Yıl; yabancı ot temizliği işi atık azalmaya başlar. Lavanta iyice büyür ve altında yabancı ot çıkmasına izin vermez. Sıra aralarındaki yabancı otları çapa makinesi ile temizleyebilirsiniz.

Lavanta çiçeği hasat edildikten hemen sonra (en geç 2 gün içerisinde) buhar distilasyon sistemine sokularak, uçucu yağ üretimi yapılmalıdır.